Mọi sự vật, sự việc ngoài kia đều mang đến cho con người chúng ta sự tò mò thích khám phá. Bạn luôn thắc mắc, tại sao đèn huỳnh quang lại được ưa chuộng trong sinh hoạt hơn đèn sợi đốt? Hãy đi vào so sánh ưu nhược điểm của đèn sợi đốt và đèn huỳnh quang để hiểu rõ hơn.

Tổng quan về đèn sợi đốt 

Muốn so sánh ưu nhược điểm của đèn sợi đốt và đèn huỳnh quang thì cần đi vào tìm hiểu khái quát về loại đèn này. 

Đèn sợi đốt là gì? 

Đèn sợi đốt hay còn được gọi là đèn dây tóc hoạt động dựa trên cơ chế đốt nóng của dây tóc. Bộ phận chính giúp đèn phát ra ánh sáng cũng chính là dây tóc. Còn phần thủy tinh bao bọc bên ngoài sẽ được rút hết không khí và bơm vào những trợ khí để đèn có thể hoạt động. 

Quy trình phát sáng có thể hiểu như sau: Khi bóng đèn lắp vào đuôi đèn thì sẽ có dòng điện đi qua kim loại tại đuôi đèn. Sau đó, nó sẽ làm nóng bộ phận dây tóc có cường độ cao và đủ để phát sáng. 

đèn sợi đốt là gì
Bóng đèn sợi đốt cho ánh sáng đồng đều không nhấp nháy

Cấu tạo và nguyên lý làm việc 

Cấu tạo 

Đèn sợi đốt sẽ gồm 3 bộ phận chính:

  • Sợi đốt: Một phần quan trọng của bóng đèn, nơi điện năng biến đổi thành quang năng. Chúng sẽ có dạng lò xo xoắn làm từ vonfram.
  • Bóng thủy tinh: Đương nhiên vật liệu tạo thành sẽ phải là thủy tinh chịu nhiệt. Người thợ sẽ rút hết đi không khí và bơm vào trong bóng các khí trơ. Điều này góp phần làm tăng tuổi thọ của sợi đốt cao hơn.
  • Đuôi đèn: Phần đuôi sẽ được làm bằng đồng hoặc sắt được tráng kẽm. Tiếp đó sẽ gắn chặt với bóng thủy tinh, ở trên có tiếp xúc 2 cực. Khi sử dụng đuôi đèn sẽ nối với đui đèn một cách phù hợp. Và cũng phải nối với mạng điện cung cấp cho đèn mới được. Thường có hai kiểu là đuôi xoáy và đuôi ngạnh.

Nguyên lý làm việc 

Bóng đèn sẽ phát sáng khi đóng điện. Dòng điện sẽ chạy trong dây tóc đèn khiến chúng nóng lên đến nhiệt độ cao làm cho dây tóc phát sáng.

Điểm nổi bật ở đèn sợi đốt 

Có thể kể đến 3 điểm nổi bật sau đây của đèn sợi đốt:

  • Phát ra ánh sáng liên tục
  • Hiệu suất phát quang thấp và làm việc chỉ tiêu tốn 4 – 5% điện năng chuyển hóa thành quang năng. Đương nhiên phần còn lại tỏa nhiệt.
cấu tạo đèn sợi đốt
Nhiệt độ cao sẽ làm dây tóc phát ra ánh sáng
  • Tuổi thọ không cao chỉ khoảng 1000 giờ.

Các loại đèn sợi đốt 

Hiện nay chỉ ưu tiên sử dụng 2 loại đèn sợi đốt dưới đây.

Đèn sợi đốt dây tóc 

Loại đèn này sẽ hoạt động bằng cách sử dụng dòng điện xoay chiều. Khi đó sẽ đốt nóng sợi dây vonfram cho đến khi nào phát sáng thì thôi.

Đèn sợi đốt halogen 

Loại đèn này tương tự như đèn sợi đốt thông thường mà thôi. Tuy nhiên đã được thêm vào một lượng khí halogen nhất định. Nó sẽ bao bọc lấy sợi dây tóc vonfram.  Đèn sẽ vận hành bằng cách dùng điện đốt nóng sợi vonfram đến khi nào nó phát sáng.

Tổng quan về đèn huỳnh quang

Đèn huỳnh quang là gì?

Đèn huỳnh quang được biết đến là loại đèn phát minh sau đèn sợi đốt. Chính vì thế hình dáng và cơ chế hoạt động của nó có sự khác biệt. Đèn sẽ có dạng ống tuýp điện cực. Phần vỏ đèn phủ một lớp bột huỳnh quang mà chủ yếu là hợp chất photpho. Thủy tinh bọc bên ngoài cũng đã được rút toàn bộ không khí và bơm vào đó khí trơ và thủy ngân.

Để đèn phát sáng thì loại đèn huỳnh quang cần lắp thêm hai bộ phận là chấn lưu và tắc te.

đèn huynh quang
Các loại đèn huỳnh quang hiện nay

Cấu tạo và nguyên lý làm việc

Ở chiếc đèn này có cấu tạo và nguyên lý vận hành hoàn toàn khác biệt so với đèn sợi đốt phía trên.

Cấu tạo 

Hiện nay đèn huỳnh quang sẽ gồm 2 bộ phận chính là ống thủy tinh và 2 điện cực.

  • Ống thủy tinh có các loại độ dài 0.6m, 1.2m, 1.5m… Mặt trọng của ống phủ một lớp bột huỳnh quang.
  • Điện cực được sản xuất từ dây vonfram dưới dạng lò xo xoắn ốc. Hơn nữa được tráng một lớp bari – oxit giúp cho phát ra điện tử. Ở 2 đầu ống sẽ có 2 điện cực và mỗi cực lại có 2 đầu tiếp điện đưa ra ngoài. Người ta còn gọi nó với cái tên chân đèn nối nguồn điện.

Nguyên lý làm việc

Trường hợp đóng công tắc sẽ khiến toàn bộ điện áp đặt ở hai tiếp điểm tắc ke phóng hồ quang. Khi ấy thanh lưỡng kim ở tắc te sẽ bị biến dạng bởi nhiệt dẫn tiếp điểm động tiếp xúc với tiếp điểm tĩnh mạch kín. Dòng điện chạy qua ở trong mạch sẽ đốt nóng phần điện cực.

Lúc này hồ quang mất khiến thanh lưỡng kim nguội đi làm mạch mở nên tạo ra quá điện áp cảm ứng. Từ đó sẽ dẫn đến xuất hiện tình trạng phóng điện qua chất khí bên trong đèn.

Cấu tạo đèn huỳnh quang

Điện phóng ra sẽ có nhiều tia tử ngoại kích thích bột huỳnh quang dẫn đến phát ra ánh sáng. Thủy ngân sẽ bốc hơi để duy trì hiện tượng phóng điện. Đèn sang chấn lưu hạn chế được dòng điện để ổn định phóng điện.

Điểm nổi bật ở đèn huỳnh quang 

  • Hiện tượng nhấp nháy: Đèn sẽ không phát sáng liên tục mà sẽ có phản ứng nhấp nháy khiến ai nhìn vào đều thấy mỏi mắt.
  • Hiệu suất phát quang lớn gấp 5 lần so với loại đèn sợi đốt.
  • Tuổi thọ của loại bóng này khoảng 8000 giờ lớn hơn nhiều so với đèn sợi đốt.

Các loại đèn huỳnh quang

Hiện nay, thị trường chỉ ưa chuộng 2 loại đèn là đèn tuýp huỳnh quang và đèn bóng compact.

Đèn tuýp 

Đèn tuýp có dạng ống thủy tinh chứa magie, khí trơ và phủ thêm lớp bột photpho. Nếu bật đèn, chấn lưu và tắc te sẽ hỗ trợ công việc phóng điện. Trường hợp dòng điện chạy qua 2 đầu ống thủy tinh kích thích nguyên tử magie giải phóng ra tia cực tím. Những tia đó va chạm với nhau ở mặt trong phần ống đã chứa photpho để tạo ra sáng trắng hồng ngoại. Đó chính là ánh sáng của của đèn tuýp mà mọi người thường thấy.

so sánh ưu nhược điểm của đèn sợi đốt và đèn huỳnh quang
Tia cực tím va chạm với nhau tạo ra ánh sáng trắng

Đèn compact 

Về cấu tạo thì nó giống với đèn huỳnh quang nhưng không sử dụng tắc te và chấn lưu như của đèn tuýp. Loại này sử dụng chấn lưu điện tử đã lắp phía đuôi đèn nên hạn chế nhấp nháy. Tuy nhiên công suất của loại đèn này nhỏ hơn đèn tuýp.

So sánh ưu nhược điểm của đèn sợi đốt và đèn huỳnh quang

Để có những đánh giá khách quan về hai loại đèn này. Ngay sau đây sẽ đưa đến các bạn bảng so sánh ưu nhược điểm của đèn sợi đốt và đèn huỳnh quang.

so sánh ưu nhược điểm của đèn sợi đốt và đèn huỳnh quang
Ngày nay đèn compact được ưa chuộng hơn hẳn đèn sợi đốt
Đèn sợi đốt  Đèn huỳnh quang 
Ưu điểm

– Giá thành rất rẻ.

– Ánh sáng tỏa đồng đều 

– Phù hợp cho hoạt động chăn nuôi, trồng trọt cần lượng nhiệt cao. 

– Giá thành nằm khả năng chi trả. 

– Tiết kiệm điện năng cho người sử dụng  

– Thời gian sử dụng dài lâu. 

– Ít tỏa nhiệt ra môi trường khiến hiệu suất phát sáng cao hơn.

Nhược điểm 

– Dây tóc bóng đèn mỏng, dễ đứt nên vận chuyển khó khăn. 

– Độ bền không cao, dễ đứt dây tóc. 

– Nhiệt lượng tỏa ra lớn gây khó chịu. 

– Ánh sáng có tia tử ngoại ảnh hưởng đến sức khỏe. 

– Hiệu suất ánh sáng thấp và không đều dễ gây mỏi mắt.

– Ánh sáng có chứa tia UV và thủy ngân sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe nếu tiếp xúc thường xuyên.

– Có độ rung và nhấp nháy gây hại cho thị lực trẻ nhỏ.

– Tiêu hao lượng điện lớn.

– Khi bắt đầu sáng gây ra tiếng ồn nhưng không đáng kể.

Như vậy, trong bài viết đã so sánh ưu nhược điểm của đèn sợi đốt và đèn huỳnh quang rõ ràng. Không chỉ thế còn chỉ ra cấu tạo và phân loại đèn rất rõ ràng. Hy vọng mọi người sẽ có cho mình lựa chọn đúng đắn khi có nhu cầu.

Rate this post