Bước sóng được nhắc đến là yếu tố đóng vai trò quan trọng của cuộc sống. Không những thế còn có những ảnh hưởng đến thị giác con người. Thế nhưng không phải ai cũng hiểu hết kiến thức liên quan đến nó. Vậy bước sóng là khoảng cách giữa hai điểm như thế nào? Trong bài viết sẽ đi vào tìm hiểu những vấn đề xoay quanh bước sóng.

Bước sóng là khoảng cách giữa hai điểm như thế nào? 

Câu hỏi: “Bước sóng là khoảng cách giữa hai điểm như thế nào?” đang là vấn đề được nhiều người quan tâm. Người ta xác định được bước sóng chính là khoảng cách giữa hai điểm gần nhau. Tuy nhiên phải thỏa mãn điều kiện trên cùng phương truyền sóng dao động tại hai điểm cùng pha. 

Nói như thế là bởi bước sóng chính là khoảng cách ngắn nhất giữa hai điểm dao động cùng pha. Khoảng cách sẽ tính từ hai đỉnh sóng tại điểm đạt giá trị lớn nhất. Tổng quát hơn chính là giữa hai cấu trúc lặp lại của sóng ở thời điểm nhất định

Bước sóng là khoảng cách giữa hai điểm
Bước sóng là hai điểm gần nhau trên truyền dao động

Một số khái niệm về bước sóng khác 

Khoa học ngày càng phát triển, nhà khoa học lại phát hiện ra những khái niệm về bước sóng khác nhau. 

Bước sóng vô tuyến 

Bước sóng vô tuyến hay sóng vô tuyến còn được gọi tắt là radio. Nó là một kiểu bức xạ điện từ với bước sóng từ bên trong phổ điện dài hơn vi ba. Loại này thường xuất hiện tự nhiên bởi sét hay các đối tượng thiên văn. Loại sóng này do con người tạo ra để dùng cho radar, phát thanh, liên lạc di động. Ngoài ra còn được dùng cho hệ thống đường dẫn và ứng dụng khác.

Những tần số khác nhau sẽ có đặc tính lan truyền khác nhau tại bầu khí quyển. Thông thường, sóng dài sẽ truyền theo đường cong Trái Đất. Sóng ngắn sẽ nhờ những phản xạ tự nhiên ở tầng điện ly nên truyền đi xa hơn. Và sóng ngắn mang đến phản xạ yếu hơn rồi truyền đi theo đường thẳng.

Bước sóng tử ngoại 

Tia tử ngoại hay còn gọi là tia cực tím. Bức xạ điện từ sẽ có bước sóng từ 10nm đến 380nm. Thông qua bảng phân chia bức xạ, người ta thấy tia này có bước sóng ngắn hơn ở những vùng ánh sáng nhìn thấy. Hiện tia tử ngoại chia thành 2 loại chính: 

bước sóng tử ngoại
Bước sóng tử ngoại có khả năng làm ảnh hưởng đến sức khỏe con người
  • Tia tử ngoại gần mức bước sóng 380 – 200nm. 
  • Tia tử ngoại chân không có mức bước sóng từ 200 – 10nm. 

Ngoài cách chia này, người ta còn chia nó theo sức ảnh hưởng của nó đối với sức khỏe con người. 

Bước sóng quang phổ 

Quang phổ hay chính là phân quang học, hiểu đơn giản chính là dải màu giống như cầu vồng. Nó sẽ hứng được trên màn ảnh khi hiện tượng tán sắc ánh sáng xảy ra. 

Hiện nay, quang phổ được nhiều nhà nghiên cứu khoa học ứng dụng để chia ánh sáng thu được. Thường sẽ thu bằng cách thông qua lăng kính hay lưới nhiễu xạ với dải màu khác nhau. 

Những loại ánh sáng nhìn thấy bằng mắt thường

Ánh sáng khả kiến được biến đến như một phần nhỏ trong toàn bộ phổ bức xạ điện từ. Tuy nhiên lại là vùng tần số duy nhất mà mắt người nhìn thấy được. Thường vùng quang phổ mắt thường con người nhìn được sẽ chỉ có bước sóng từ 380nm – 700nm. Và đây cũng chính là dải ánh sáng chuyển từ tím sang đỏ. 

Thông thường con người quan sát và phản ứng kích thích tạo ra bởi ánh sáng khả kiến. Đó là do mắt người có những đầu dây thần kinh đặc biệt nhạy với tần số. Tuy nhiên, bước sóng khác của phổ điện từ mắt thường lại không thể nhìn thấy. 

bước sóng
Bảng liệt kê màu sắc mà mắt thường nhìn thấy

Hiện nay, mắt thường chỉ có thể nhìn thấy các ánh sáng với bước sóng sau: 

  • Ánh sáng tím 
  • Ánh sáng chàm 
  • Ánh sáng lam 
  • Ánh sáng lục 
  • Ánh sáng vàng 
  • Ánh sáng cam 
  • Ánh sáng đỏ

Trường hợp, bước sóng ngắn hơn, nhỏ hơn 380nm nằm ngoài vùng sáng sáng tím thì mắt người không thấy được. Những ánh sáng đó có năng lượng cao như tia cực tím, tia X hay tia Gamma. Hơn nữa, bước sóng ngắn sẽ gây hại cho mắt nếu nhìn trực tiếp.

Bước sóng ánh sáng có đặc điểm thế nào? 

Khi nói đến đặc điểm của bước sóng ánh sáng thì phải nhắc đến tán sắc. Nó chính là phản ứng phân tách ở một chùm ánh sáng trắng phức tạp tạo thành chùm sáng đơn sắc. Thông thường hiện tượng tán sắc sẽ xảy ra khi chiếu chùm ánh sáng trắng qua lăng kính. Cụ thể là:

Ánh sáng đơn sắc 

Nó chính là ánh sáng không bị tán sắc khi chiếu qua lăng kính. Mỗi một ánh sáng đơn sắc sẽ mang một màu nhất định gọi là đơn sắc. Mỗi một màu sắc khi ở môi trường khác nhau sẽ có bước sóng xác định. Trường hợp, ánh sáng truyền qua môi trường trong suốt thì tần số không thay đổi. Tuy nhiên vận tốc ánh sáng thay đổi theo bước sóng.

Bước sóng ánh sáng có đặc điểm
Đặc điểm của bước sóng phải nhắc đến tán sắc

Ánh sáng trắng 

Chúng sẽ gồm tập hợp của nhiều ánh sáng đơn sắc khác nhau liên tục biến đổi màu. Chiết suất của chất trong suốt sẽ biến thiên màu sắc rồi tăng dần từ đỏ sang tím. Một dải màu giống như cầu vồng được gọi là quang phổ ánh sáng trắng. Những dải này tìm thấy ở nhiều lĩnh vực và đóng vai trò nhất định trong cuộc sống.

Tầm quan trọng của bước sóng trong cuộc sống 

Ngày nay, bước sóng đã đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống con người. Phải kể đến như:

  • Bước sóng có độ dài khác nhau sẽ mang đến mức công suất khác nhau giúp dễ dàng thay đổi. Đến nay, tia laser với bước sóng có công suất cao 10.6 um được dùng để khắc thủy tinh. Vì thủy tinh là vật liệu có độ cứng cao lại dễ vỡ nên sử dụng tia laser công suất cao mới hoàn thiện được.
  • Khi phẫu thuật mắt thường sử dụng tia laser công suất thấp. Chỉ cần đảm bảo bước sóng trong khoảng 488nm – 514,5nm sẽ không gây hại.
Bước sóng ánh sáng có đặc điểm
Bước sóng được đưa vào sử dụng nhiều trong những lĩnh vực đặc thù
  • Bước sóng ảnh hưởng đến màu sắc con người nhìn thấy. Do đó với công việc đặc thù như xây dựng xưởng thì cần ánh sáng khác để dễ hình dung. Hơn nữa, việc cân đo, đong đếm cũng dễ dàng có được hiệu quả hơn. Các kỹ sư sẽ định hướng không gian được tốt hơn. 

Nội dung bài viết đã giúp mọi người trả lời được câu hỏi: “Bước sóng là khoảng cách giữa hai điểm như thế nào?”. Hy vọng thông tin đã chia sẻ giúp các bạn có những hiểu biết liên quan đến chủ đề này.

Rate this post